เจดีย์เก่าหลังอุโบสถ

ฐานเจดีย์เก่าองค์หนึ่งในวัดพระรูป ตั้งอยู่ด้านหลังอุโบสถในแนวแกนตะวันออก-ตะวันตก ในปัจจุบันมีสภาพชำรุดเหลือเพียงส่วนฐาน โดยส่วนยอดและเรือนธาตุหักพังลงมาทับถมส่วนฐานจนไม่สามารถพิจารณารูปแบบได้ อย่างไรก็ดี ในอดีตเจดีย์องค์นี้คงมีความสำคัญ เนื่องจากตั้งอยู่ในตำแหน่งตรงกับอุโบสถในแนวแกนตะวันออก-ตะวันตก ซึ่งเป็นแนวแกนสำคัญของการสร้างพุทธศาสนสถานตามจารีตโบราณ ประกอบกับลักษณะและขนาดของอิฐที่ใช้สร้างเจดีย์มีหลายขนาด อิฐที่มีขนาดใหญ่มีเนื้อคล้ายกับอิฐสมัยทวารวดี อิฐในส่วนของฐานบัวมีร่องรอยการถากเกลาให้เป็นรูปทรง อิฐในส่วนหน้ากระดานบางแห่งมีการถากเกลาให้เว้าเป็นร่อง รวมถึงยังมีการใช้ศิลาแลงประกอบด้วย
ร่องรอยการใช้อิฐขนาดเล็กผสมผสานกับอิฐขนาดใหญ่สมัยทวารวดีและศิลาแลง ยังปรากฏอยู่ในการก่อเจดีย์แปดเหลี่ยม (ทิศใต้) ในวัดพระศรีรัตนมหาธาตุ (สุพรรณบุรี) เป็นเจดีย์ก่ออิฐไม่สอปูน จากหลักฐานการขุดแต่งเจดีย์องค์นี้พบว่า ก่อนการสร้างเจดีย์แปดเหลี่ยมมีร่องรอยของซากโบราณสถานและโบราณวัตถุสมัยทวารวดีอยู่แล้วในบริเวณนี้ ซึ่งอาจมีอายุอยู่ระหว่างพุทธศตวรรษที่ ๑๗-๑๘๑
นอกจากนี้ ฐานเจดีย์หลังอุโบสถยังสังเกตเห็นร่องรอยของแนวอิฐที่น่าจะยื่นออกมาเป็นมุขทางด้านทิศตะวันออก สันนิษฐานว่าเจดีย์องค์นี้คงจะมีมุขยื่นเป็นบันไดทางด้านทิศตะวันออก และคงจะมีความสัมพันธ์กับอุโบสถไม่มากก็น้อยโดยอาจสร้างขึ้นในคราวเดียวกัน นับเป็นหลักฐานสำคัญของวัดพระรูปที่ควรได้รับการศึกษาค้นคว้าต่อไป
๑ จารึก วิไลแก้ว, “กลุ่มเจดีย์แปดเหลี่ยม: เมืองสุพรรณบุรี,” ใน รวมบทความทางวิชาการ ๗๒ พรรษาท่านศาสตราจารย์
หม่อมเจ้าสุภัทรดิศ ดิศกุล (กรุงเทพฯ: บริษัท พิฆเณศ พรินท์ติ้ง เซ็นเตอร์ จำกัด, ๒๕๓๘), ๒๒๗-๒๕๘.
